CHỮA LÀNH TỪ NHỮNG TỔN TƯƠNG BÊN TRONG

 

CHỮA LÀNH TỪ NHỮNG TỔN TƯƠNG BÊN TRONG

Khi bên ngoài tôi vẫn ổn, nhưng bên trong trái tim tôi đang rỉ máu

Có những vết thương không rỉ máu, chúng không để lại trên cơ thể một vết sẹo nào để người khác có thể nhìn thấy, nhưng chúng nằm sâu trong ký ức, trong những điều ta không bao giờ muốn nhắc lại. Những vết thương đó có thể là một câu nói đã nghe từ rất lâu nhưng đến hôm nay vẫn còn làm ta đau đớn, có thể là một lỗi lầm mà ta gây ra, xúc phạm đến người khác, hoặc chính những người khác phũ phàng tác động đến ta… Có những tổn thương đến từ một tuổi thơ thiếu thốn tình yêu, một gia đình không trọn vẹn, một cuộc chia ly, một lần bị phản bội, một thất bại, một lựa chọn sai lầm, hay đơn giản chỉ là những năm tháng ta đã cố gắng quá lâu để trở thành một người mà người khác mong muốn.

Điều đáng sợ nhất là có những người đã quen với việc nói: “Tôi ổn.” Họ vẫn đi làm, vẫn cười nói, vẫn gặp gỡ bạn bè, vẫn đăng những bức ảnh vui vẻ, vẫn cầu nguyện, vẫn giúp đỡ người khác. Nhìn từ bên ngoài, dường như cuộc đời họ chẳng có gì đáng lo. Nhưng khi đêm xuống, khi căn phòng trở nên im lặng, khi chiếc mặt nạ được tháo ra và không còn phải diễn vai một người mạnh mẽ nữa, họ mới nhận ra bên trong mình có một khoảng trống rất lớn.

Có thể bạn cũng từng như thế, đã từng mỉm cười trong khi lòng mình muốn khóc, đã từng nắm chặt bàn tay và nghiến răng thầm thĩ “cố lên”, có thể bạn đã từng nói “không sao đâu” trong khi bên trong là một tiếng kêu cứu, hoặc từng cố gắng tha thứ cho người khác nhưng lại không thể tha thứ cho chính mình, hay từng yêu thương rất nhiều người nhưng lại không biết phải yêu thương chính mình như thế nào. Và có lẽ, điều đau đớn nhất không phải là người khác không yêu thương bạn, mà là bạn đã dần tin rằng mình không đáng được yêu thương.

 

Vết thương bên trong không tự biến mất

Chúng ta thường nghĩ rằng thời gian sẽ chữa lành mọi thứ, nhưng thời gian không phải lúc nào cũng chữa lành. Có những điều, nếu không được nhìn nhận và đối diện, càng để lâu càng trở thành một vết thương sâu hơn. Chẳng hạn, một vết loét bị nhiễm trung, nếu cứ nghĩ theo thời gian cơ thể tự chữa lành thì không khéo bệnh tình ngày càng năng hơn và phần da thịt đó sẽ bị hoại tử và phải tháo khớp hoặc đại phẫu thuật.

               Có những vết thương trong quá khứ mà không ít người từng phải trải qua. Một người từng bị bỏ rơi có thể lớn lên với nỗi sợ bị bỏ rơi; Một người từng bị coi thường có thể cả đời cố gắng chứng minh giá trị của mình; Một người từng thất bại có thể luôn sống trong nỗi sợ thất bại lần nữa; Một người từng làm tổn thương người khác có thể mang theo mặc cảm và tội lỗi suốt nhiều năm.

Có người không dám yêu vì sợ bị tổn thương; có người không dám tin vì đã từng bị phản bội; có người luôn tức giận bởi vì bên dưới cơn giận ấy là một nỗi đau chưa từng được gọi tên. Theo tâm lý học, một người có hành vi bợm trợn, “hổ báo cáo chồn”, hung hăng và dễ gây hấn… thì sâu thẳm trong tâm hồn họ là một trái tim bị tổn thương trong quá khứ, có thể người đó bị xúc phạm, thiếu tình yêu thương từ thuở bé thơ… Nếu càng nhìn kỹ và thấu suốt tâm can họ, ta lại thấy họ đang thương hơn là đáng trách.

               Trong tâm lý học hiện đại đã giải thích rằng: Người nào càng thiếu thứ gì thường càng muốn chứng minh mình có thứ đó: Thiếu tiền thích khoe tiền, thiếu hiểu biết thích khoe hiểu biết, thiếu bản lĩnh thích khoe bản lĩnh, nhưng khí chất thật sự giống như hương thơm, người khác sẽ tự cảm nhận được.

               Dĩ nhiên, chúng ta thường nhìn thấy ngọn cây, nhưng không nhìn thấy bộ rễ. Một người dễ nóng giận có thể không phải là một người xấu, có thể phía sau cơn giận ấy là một nỗi sợ hãi, lo lắng, bất an nào đó. Một người luôn kiểm soát người khác có thể không đơn giản là ích kỷ, nhưng có thể họ từng trải qua cảm giác hoàn toàn bất lực trước ngặt nghèo, cùng khổ nào đó. Một người luôn tỏ ra mạnh mẽ có thể chính là người đang yếu đuối nhất… Bởi vậy, chữa lành không bắt đầu bằng việc ép mình phải vui, nhưng chữa lành bắt đầu bằng việc đủ can đảm để nhìn vào nơi mình đang đau.

Khi tôi xem lại chính mình qua một bộ phim

Khi một người hỏi Đức Giáo Hoàng Leo XIV rằng: “Đâu là bộ phim có tính nhân văn đã đánh động và gây ấn tượng sâu sắc đến Đức Thánh Cha? Đức Lêo XIV không ngần ngại trả lời bộ phim “Ordinary People – Những người bình thường.”

Tôi đã dành một vài tiếng đồng hồ để xem bộ phim trên. Đó là câu chuyện về một gia đình tưởng như bình thường nhưng bên trong lại chất chứa rất nhiều đau khổ. Người mẹ luôn cố gắng tỏ ra mình ổn. Bà vẫn sống, vẫn mỉm cười, vẫn giữ vẻ bình thản. Nhưng sâu thẳm bên trong, bà không thực sự hạnh phúc.

Người cha cố gắng kết nối những thành viên trong gia đình, cố gắng giữ mọi thứ không đổ vỡ, nhưng càng cố gắng, ông càng nhận ra có những khoảng cách không thể lấp đầy chỉ bằng sự im lặng.

Người con trai mang trong mình một nỗi đau rất lớn sau cái chết của người anh. Cậu sống với cảm giác tội lỗi, tức giận, hoang mang và những câu hỏi không có lời giải. Cậu muốn thoát khỏi quá khứ nhưng quá khứ vẫn đuổi theo cậu. Chỉ khi cậu gặp được một người đủ kiên nhẫn để lắng nghe, đủ bình tĩnh để không phán xét, cậu mới bắt đầu nhìn vào chính mình.

Cậu bắt đầu hiểu nỗi đau của mình và bắt đầu chấp nhận mình, cũng như tha thứ cho chính mình. Và rồi cậu bắt đầu kết nối lại với những người mình yêu thương.

Tôi nhận ra rằng đôi khi ta không cần một người đến để sửa chữa mình, ta cần một người đủ yêu thương để ngồi bên cạnh chúng ta trong lúc chúng ta đang đau. Có lẽ đó cũng là một trong những điều quan trọng nhất của chữa lành. Không phải chạy trốn khỏi nỗi đau, mà là học cách ở lại với chính mình khi nỗi đau xuất hiện.

M. Đức