Kinh Dịch nói gì về tình trạng hiện nay

 Kinh Dịch nói gì về tình trạng hiện nay:

Ngày 30/5/2026 quẻ số 63 – Ký Tế (既濟, Jì Jì, “Đã hoàn thành” hay “Sau khi hoàn tất”). Nghĩa là: Đừng tưởng việc lớn đã xong là kết thúc, nhưng không phải vậy, quẻ này cảnh báo rằng “At the beginning good fortune. At the end disorder. Ban đầu khởi sự tốt, nhưng kết thúc dễ rối loạn.” Đây cũng là điều mà thánh Phaolo từng cảnh báo “Anh em hãy cẩn thận khi khởi đầu bằng Thần Khí và kết thúc bằng xác thịt” (Galat 3,3).

Con người thường: chủ quan, tự mãn, ngừng học hỏi, mất cảnh giác và chính lúc ấy: sự suy thoái bắt đầu. Ma quỷ thường cám dỗ và đánh gục khi ta tự mãn, tự đắc, tự hào, tự kiêu, tự do dựa vào sức riêng mình mà xem thường ơn Chúa. Đây là khởi đầu của vấp ngã và thất bại.

Quẻ Ký Tế này gồm: Thượng quái: Khảm (☵ – Nước); Hạ quái: Ly (☲ – Lửa). Hình dung như lửa ở dưới nấu nồi nước bên trên. Nhưng nếu mất cân bằng khi: lửa quá lớn gây cạn nước; hoặc lửa quá nhỏ khiến nước chẳng thể sôi. Quân bình âm dương là điều rất cần trong gia đoạn này.

Đồng thời, quẻ Ký Tế cũng nhắc nhở rằng: Cuộc đời không có điểm kết thúc tuyệt đối. Mỗi sự hoàn thành lại mở ra một hành trình mới. Chẳng hạn chịu chức linh mục xong không phải hoàn thành một mục tiêu, nhưng là khởi đầu một sứ vụ mới.

Đây chính là tinh thần của Kinh Dịch: không có thành công nào cho phép con người ngừng trưởng thành. Cuộc sống là một dòng sông vận hành liên tục và như Heraclitus nói “không ai tắm 2 lần trên một dòng sông” cũng rất chí lý.

Sau hơn 2 tháng, ngày 14/8/2026 bốc quẻ Vị Tế. Kinh Dịch cho ra một quẻ thật lạ lùng khi nó cạnh sát quẻ Ký Tế (số 63). Đây là một quẻ rất đặc biệt, và càng đặc biệt hơn vì cả 6 hào đều là hào động. Quẻ này liên quan đến thời chuyển. Vị tế (未濟) không hẳn là thất bại mà là thời đang chuyển.

Nhưng quẻ Vị Tế ngược với quẻ Ký Tế: lửa ở trên và nước ở dưới ( Thượng quái: Ly ☲ – Lửa; Hạ quái: Khảm ☵ – Nước). Điều này nói lên có gì đó chưa được hòa hợp và cân bằng nội tại.

Hơn nữa, hình ảnh “Con cáo nhỏ gần vượt qua sông, nhưng làm ướt đuôi” là đặc trưng của quẻ Vị Tế. Hãy tưởng tượng một con cáo đang bơi qua sông, nó đã gần tới bờ và chỉ còn một chút nữa thôi là an toàn lên bờ. Nhưng vì nghĩ rằng mình sắp thành công nên có thể mất tập trung dẫn đến cái đuôi của nó bị ướt.→ Đây là một bài học cực kỳ sâu: Càng gần thành công, càng phải tỉnh thức. Nhiều thất bại không xảy ra lúc bắt đầu. Chúng xảy ra ngay trước khi hoàn thành.

Tóm lại, cả 2 quẻ trên Ký Tế (63) và Vị Tế (64) đều có 6 hào động nên chứng tỏ thời đang dịch chuyển và dục tốc bất đạt, tảo cấp tắc bại sự. Hãy kiên nhẫn chờ đợi khó khăn nhưng đừng bỏ cuộc sớm. Hãy nhìn kỹ từng hào sẽ thấy rõ: 

1. Hào 1 - Bắt đầu khi con cáo mới xuống nước. Đừng vội vì khi ta chưa biết hết hoàn cảnh thì chưa nên hành động quá sớm. Hãy chuẩn bị chờ thời.

2. Hào 2 – Biết giữ mình: Hào này nói về việc kéo bánh xe lại, giữ cho xe không lao quá nhanh. Có lúc tiến chậm lại chính là cách để tiến xa hơn.

3. Hào 3 – Chưa qua được: Đây là giai đoạn nguy hiểm. Muốn tiến quá nhanh có thể gặp bất lợi. Biết mình chưa đủ điều kiện thì đừng cố ép thời gian.

4. Hào 4 – Bắt đầu chuyển mình: Đây là lúc nỗ lực thật sự được triển khai. Nhưng vẫn cần kiên trì và không bỏ cuộc giữa chừng.

5. Hào 5 – Ánh sáng: Đây là hào rất đẹp khi người quân tử có ánh sáng của mình, có lòng thành. Không phải bằng quyền lực mà bằng đức và sự chân thành. Khi đã tìm được hướng đúng, hãy sống bằng nội lực và sự chân thành.

6. Hào 6 – Cẩn thận ở điểm cuối: Đây mới là điều cực kỳ đáng chú ý. Ngay khi tưởng rằng: “Xong rồi!”thì lại có nguy cơ “ướt đầu”. Nghĩa là: Đừng đánh mất sự tỉnh thức ngay trước đích.

Tóm lại: “trong âm luôn có dương và trong dương luôn có âm” hay “trong họa có thể tiềm ẩn phúc và trong phúc có thể ẩn chứa họa” chuyện “tái ông thất mã” là một bài học. Đồng thời, Kinh Dịch dạy ta 2 quẻ Ký Tế và Vị Tế trên là: đừng vội vàng, hấp tấp quyết định hay tự mãn trước thánh công gần tới, nhưng hãy nhận ra thời của mình mà hành động cho đúng đắn, khiêm tốn và tỉnh thức. Đây cũng những điều mà chính Chúa Giêsu cũng dạy ta “hãy học ở Ta vì Ta hiền lành và khiêm nhường… hãy tỉnh thức và cầu nguyện luôn kẻo sa trước cám dỗ” (Mt 26,41) và lời Đức Giêsu: “Ai bền chí đến cùng, người ấy sẽ được cứu thoát.” (Mt 24,13)

M. Đức 

(Một suy tư và bài học nhỏ từ Kinh Dịch)

Trong Luận Ngữ, chương 7, có câu: 子曰：「加我數年，五十以學易，可以無大過矣。”Nếu cho ta thêm vài năm nữa, đến năm mươi tuổi mà học Dịch, ta có thể không mắc sai lầm lớn".